รถ EV ไฟไหม้ในลานจอดคอนโด ใครจ่ายค่ารถ อาคาร และสถานีชาร์จ?

หากรถ EV ไฟไหม้ในลานจอดคอนโด ต้องแยกความเสียหายออกเป็นหลายกอง ไม่ใช่ส่งเคลมกับประกันฉบับเดียวแล้วจบ

ประกันรถ EV อาจดูแลความเสียหายของรถต้นเหตุและความรับผิดต่อรถคันอื่น ส่วนประกันทรัพย์สินของนิติบุคคลอาจดูแลตัวอาคาร ระบบไฟฟ้า กล้องวงจรปิด และทรัพย์สินส่วนกลางที่ได้รับความเสียหาย

หากไฟเริ่มจากเครื่องชาร์จ ต้องตรวจว่าเครื่องชาร์จเป็นทรัพย์สินของใคร ติดตั้งถูกมาตรฐานหรือไม่ และมีประกันทรัพย์สินหรือประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกหรือเปล่า

คำตอบว่าใครต้องจ่ายจึงขึ้นอยู่กับ “จุดเริ่มต้นของไฟ” และ “ความรับผิดตามกฎหมาย” ไม่ได้ตัดสินจากการเป็นรถ EV เพียงอย่างเดียว

กระแสรัฐเร่งมาตรฐานความปลอดภัยรถ EV

วันที่ 25 กันยายน 2569 มีรายงานการประชุมพิจารณามาตรการด้านความปลอดภัยจากอัคคีภัยในยานยนต์ไฟฟ้า โดยมีข้อเสนอให้สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมเร่งจัดทำมาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับสารดับเพลิงสำหรับแบตเตอรี่ลิเธียม ระบบไฟฟ้า ระบบชาร์จ และแบตเตอรี่

เหตุผลสำคัญคือ จำนวนรถ EV ในประเทศไทยเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง แต่มาตรการป้องกันและการรับมือเหตุเพลิงไหม้ต้องพัฒนาให้ทันเทคโนโลยี ไม่ควรรอให้เกิดเหตุรุนแรงแล้วค่อยแก้ไข

เรื่องนี้ไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะเจ้าของรถ แต่กระทบถึงคอนโด ห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงาน โรงแรม โรงพยาบาล และสถานประกอบการที่ติดตั้งจุดชาร์จรถไฟฟ้าด้วย

เพราะหากเกิดไฟไหม้ในพื้นที่ปิด ความเสียหายอาจลามไปถึงรถคันอื่น โครงสร้างอาคาร ระบบระบายอากาศ สายไฟ และทำให้อาคารต้องปิดใช้งานชั่วคราว

รถต้นเหตุเสียหาย ประกันรถ EV จ่ายหรือไม่?

หากรถ EV มีประกันภัยรถยนต์ประเภท 1 ความเสียหายจากไฟไหม้โดยทั่วไปอาจอยู่ในความคุ้มครอง แต่ต้องตรวจสาเหตุและข้อยกเว้นของกรมธรรม์จริง

บริษัทประกันจะตรวจว่าไฟเกิดจากอะไร เช่น

ระบบแบตเตอรี่ภายในรถขัดข้อง
รถได้รับการกระแทกก่อนเกิดไฟ
ระบบชาร์จหรือสายชาร์จผิดปกติ
มีการดัดแปลงระบบไฟฟ้า
ใช้อุปกรณ์ชาร์จที่ไม่ได้มาตรฐาน
รถเคยซ่อมแบตเตอรี่จากแหล่งที่ไม่ได้รับอนุญาต
เจ้าของรถจงใจทำให้เกิดความเสียหาย
รถอยู่ระหว่างการรับประกันจากผู้ผลิตหรือไม่

ประกันประเภท 2+ บางแผนมีความคุ้มครองรถสูญหายและไฟไหม้ แต่รายละเอียดของรถ EV และแบตเตอรี่อาจแตกต่างกัน ส่วนประเภท 3+ ไม่ควรสรุปว่าคุ้มครองไฟไหม้ ต้องตรวจตารางกรมธรรม์ของแต่ละแผนโดยตรง

แบตเตอรี่ถือเป็นส่วนหนึ่งของรถหรือไม่?

แบตเตอรี่แรงดันสูงเป็นชิ้นส่วนสำคัญและมีมูลค่าสูง แต่การชดใช้ต้องดูข้อมูลที่ระบุในกรมธรรม์

ถ้าแบตเตอรี่มาพร้อมรถจากโรงงานและอยู่ในสภาพมาตรฐาน โดยหลักมักถูกพิจารณาเป็นส่วนหนึ่งของรถที่เอาประกัน อย่างไรก็ตาม ต้องตรวจทุนประกัน เงื่อนไขการซ่อม และหลักเกณฑ์ประเมินความเสียหาย

กรณีแบตเตอรี่เป็นแบบเช่าแยกจากตัวรถ ผู้ถือกรรมสิทธิ์ในแบตเตอรี่อาจเป็นผู้ผลิตหรือผู้ให้บริการ ไม่ใช่เจ้าของรถ จึงต้องดูสัญญาเช่าและกรมธรรม์ว่าความเสียหายของแบตเตอรี่เป็นหน้าที่ของฝ่ายใด

หากรถถูกดัดแปลง เปลี่ยนแบตเตอรี่ เพิ่มอุปกรณ์ไฟฟ้า หรือซ่อมนอกมาตรฐาน ควรแจ้งบริษัทประกัน เพราะอาจทำให้ลักษณะความเสี่ยงเปลี่ยนไป

รถคันข้าง ๆ ถูกไฟลาม ใครจ่าย?

เจ้าของรถที่ได้รับความเสียหายควรแจ้งบริษัทประกันของตนเองก่อน หากมีประกันประเภท 1 บริษัทประกันอาจเข้าตรวจสอบและดำเนินการซ่อมตามเงื่อนไข จากนั้นจึงพิจารณาใช้สิทธิไล่เบี้ยจากผู้ที่ต้องรับผิด

ถ้ารถเสียหายมีเพียงประกันประเภท 2+ หรือ 3+ ต้องดูว่าเหตุไฟไหม้จากรถคันอื่นอยู่ในความคุ้มครองของแผนนั้นหรือไม่ เพราะชื่อประเภทประกันอย่างเดียวอาจตอบไม่ได้

การเรียกร้องจากเจ้าของรถต้นเหตุหรือบริษัทประกันของรถต้นเหตุ ต้องพิสูจน์ความรับผิดก่อน เช่น มีความประมาทในการใช้งาน ดัดแปลงรถ หรือใช้ระบบชาร์จไม่ถูกต้อง

แต่หากไฟเกิดจากความบกพร่องของผลิตภัณฑ์โดยที่เจ้าของใช้รถตามปกติ ความรับผิดอาจไปอยู่ที่ผู้ผลิต ผู้จำหน่าย ผู้ติดตั้ง หรือผู้เกี่ยวข้องรายอื่นแทน ต้องอาศัยรายงานผู้เชี่ยวชาญประกอบ

อาคารและลานจอดเสียหาย ประกันนิติบุคคลจ่ายไหม?

ประกันภัยอาคารของนิติบุคคลอาคารชุดอาจคุ้มครองความเสียหายจากไฟไหม้ต่อทรัพย์สินส่วนกลางที่ระบุไว้ เช่น

โครงสร้างและผนังอาคาร
พื้นและเพดานลานจอดรถ
ระบบไฟฟ้าและระบบระบายอากาศ
ระบบดับเพลิง
กล้องวงจรปิด
ประตูกั้นรถ
เครื่องสูบน้ำและอุปกรณ์ส่วนกลาง

อย่างไรก็ตาม นิติบุคคลต้องตรวจว่าแจ้งพื้นที่ลานจอด จุดชาร์จ และอุปกรณ์ทั้งหมดไว้ในทุนประกันครบหรือไม่

หากค่าก่อสร้างอาคารเพิ่มขึ้นมาก แต่ยังใช้ทุนประกันเดิม อาจเกิดภาวะทุนประกันต่ำกว่ามูลค่าจริง และถูกเฉลี่ยค่าสินไหมตามเงื่อนไขกรมธรรม์

รถยนต์ของลูกบ้านไม่ถือเป็นทรัพย์สินส่วนกลาง จึงไม่ได้รับความคุ้มครองจากประกันตัวอาคารโดยอัตโนมัติ เจ้าของรถต้องใช้ประกันรถยนต์ของตัวเองหรือเรียกร้องจากฝ่ายที่ต้องรับผิด

เครื่องชาร์จรถไฟฟ้าเสียหาย ใช้ประกันฉบับไหน?

ต้องตรวจว่าเครื่องชาร์จเป็นของนิติบุคคล เจ้าของห้อง ผู้ให้บริการภายนอก หรือบริษัทที่เข้ามาลงทุนติดตั้ง

หากนิติบุคคลเป็นเจ้าของ ควรนำมูลค่าเครื่องชาร์จ ระบบควบคุม ตู้ไฟ และสายไฟรวมในรายการทรัพย์สินเอาประกัน อาจพิจารณาความคุ้มครองอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์หรือเครื่องจักรเพิ่มเติมตามลักษณะระบบ

หากผู้ให้บริการภายนอกเป็นเจ้าของ สัญญาควรกำหนดให้ชัดว่าใครรับผิดชอบกรณีเครื่องเสีย ไฟฟ้าลัดวงจร เกิดไฟไหม้ หรือสร้างความเสียหายต่ออาคารและบุคคลอื่น

การระบุเพียงว่า “ผู้รับจ้างต้องรับผิดชอบ” ยังไม่เพียงพอ ควรกำหนดให้ผู้ให้บริการมีประกัน Public Liability และส่งสำเนากรมธรรม์พร้อมหลักฐานต่ออายุให้นิติบุคคลตรวจทุกปี

Public Liability เข้ามาช่วยตอนไหน?

ประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอก หรือ Public Liability อาจเข้ามาช่วยเมื่อผู้เอาประกันมีความรับผิดตามกฎหมายต่อความเสียหายของผู้อื่น

ตัวอย่างเช่น นิติบุคคลอาจถูกเรียกร้องหากพบว่า

ระบบไฟฟ้าส่วนกลางไม่ได้รับการบำรุงรักษา
ติดตั้งจุดชาร์จโดยไม่มีการประเมินโหลดไฟฟ้า
ไม่มีระบบตัดไฟฉุกเฉิน
ปล่อยให้อุปกรณ์ชำรุดแต่ยังเปิดใช้งาน
ทางหนีไฟหรือระบบระบายควันใช้งานไม่ได้
ไม่มีแผนฉุกเฉินและการแจ้งเตือนที่เหมาะสม

แต่ประกันไม่ได้จ่ายทุกครั้งที่เกิดไฟไหม้ ต้องมีข้อเท็จจริงว่านิติบุคคลหรือผู้ให้บริการมีหน้าที่รับผิดตามกฎหมาย และเหตุนั้นไม่เข้าข้อยกเว้นของกรมธรรม์

ถ้าไฟเกิดจากเครื่องชาร์จ ผู้ติดตั้งต้องรับผิดไหม?

ยังสรุปไม่ได้ทันที ต้องตรวจทั้งเครื่องชาร์จ สายไฟ ตู้ควบคุม การออกแบบระบบ และวิธีใช้งาน

หากพบว่างานติดตั้งไม่ได้มาตรฐาน ใช้อุปกรณ์ไม่ตรงสเปก ต่อวงจรไม่เหมาะสม หรือไม่มีระบบป้องกันที่ควรมี ผู้รับเหมาติดตั้งหรือผู้ออกแบบอาจถูกเรียกร้องค่าเสียหายได้

ประกันที่อาจเกี่ยวข้อง ได้แก่

Public Liability ของผู้ติดตั้ง
Contractors’ All Risks ระหว่างติดตั้ง
Professional Indemnity ของผู้ออกแบบหรือวิศวกร
Product Liability ของผู้ผลิตหรือผู้จำหน่ายอุปกรณ์
ประกันทรัพย์สินของเจ้าของอาคาร

ต้องพิจารณาว่าเหตุเกิดระหว่างติดตั้ง ระหว่างทดสอบ หรือหลังส่งมอบ เพราะช่วงเวลาที่เกิดเหตุมีผลต่อกรมธรรม์ที่ต้องรับผิด

ห้องชุดได้รับควันและเขม่า ประกันอาคารจ่ายหรือไม่?

ต้องแยกทรัพย์สินส่วนกลางออกจากทรัพย์สินภายในห้อง

ประกันของนิติบุคคลอาจคุ้มครองตัวอาคารและส่วนกลางตามที่ระบุ แต่เฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ไฟฟ้า เสื้อผ้า และทรัพย์สินส่วนตัวของเจ้าของห้องอาจไม่รวมอยู่ด้วย

เจ้าของห้องจึงควรมีประกันบ้านหรือประกันห้องชุดของตนเอง โดยตั้งทุนครอบคลุมทรัพย์สินภายใน รวมถึงตรวจว่าความเสียหายจากไฟ ควัน เขม่า และน้ำจากการดับเพลิงอยู่ในความคุ้มครองหรือไม่

อย่ารอให้ไฟเข้าถึงห้องโดยตรง เพราะควันและเขม่าสามารถทำให้ระบบปรับอากาศ เฟอร์นิเจอร์ และอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์เสียหายได้เช่นกัน

อาคารถูกสั่งปิดชั่วคราว ประกันจ่ายรายได้ที่หายไหม?

ประกันทรัพย์สินทั่วไปเน้นค่าซ่อมหรือทดแทนทรัพย์สิน ไม่ได้จ่ายรายได้ที่หายโดยอัตโนมัติ

หากภายในอาคารมีร้านค้า สำนักงาน หรือพื้นที่ให้เช่า อาจต้องมีประกัน Business Interruption หรือ Loss of Rent เพื่อรองรับรายได้ที่สูญเสียหลังเกิดความเสียหายที่อยู่ในความคุ้มครอง

เจ้าของกิจการต้องตรวจระยะเวลาชดเชยให้เพียงพอกับการตรวจโครงสร้าง กำจัดเขม่า เปลี่ยนระบบไฟ ขออนุญาต และเปิดพื้นที่ใหม่ เพราะเวลาฟื้นฟูจริงอาจนานกว่าระยะเวลาซ่อมที่ประเมินไว้เบื้องต้น

หลังเกิดเหตุควรเก็บหลักฐานอะไร?

ภาพและวิดีโอตั้งแต่เริ่มพบควันหรือไฟ
คลิปจากกล้องวงจรปิด
ประวัติการชาร์จและข้อมูลจากรถ
เครื่องชาร์จ สายชาร์จ และชิ้นส่วนที่เกี่ยวข้อง
รายงานของเจ้าหน้าที่ดับเพลิง
รายงานตรวจสอบจากวิศวกรและผู้เชี่ยวชาญแบตเตอรี่
หลักฐานการติดตั้งและบำรุงรักษาระบบชาร์จ
ใบอนุญาตและเอกสารผู้รับเหมา
รายชื่อรถและทรัพย์สินที่เสียหาย
ใบเสนอราคาและค่าใช้จ่ายฉุกเฉินทั้งหมด

ไม่ควรรีบเคลื่อนย้ายหรือทำลายซากก่อนบริษัทประกันและผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจ เว้นแต่จำเป็นเพื่อความปลอดภัย

คำถามที่พบบ่อย

รถ EV ไฟไหม้ ประกันปฏิเสธเพราะเป็นแบตเตอรี่ได้ไหม?

ไม่สามารถปฏิเสธเพียงเพราะเป็นรถ EV ต้องพิจารณาประเภทกรมธรรม์ สาเหตุ ความคุ้มครอง และข้อยกเว้นจริง

ชาร์จรถข้ามคืนถือว่าประมาทหรือไม่?

ไม่ควรสรุปทันที ต้องดูคู่มือรถ มาตรฐานเครื่องชาร์จ ระบบตัดไฟ และวิธีใช้งาน หากทุกอย่างทำงานตามปกติ การชาร์จข้ามคืนอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ความประมาท

นิติบุคคลห้ามรถ EV จอดได้หรือไม่?

เป็นเรื่องที่ต้องพิจารณาตามกฎหมาย ข้อบังคับ และมติที่เกี่ยวข้อง การบริหารความเสี่ยงควรเน้นมาตรฐานการติดตั้ง การตรวจสอบ และแผนฉุกเฉิน มากกว่าตัดสินจากประเภทรถเพียงอย่างเดียว

ประกันอาคารจ่ายค่ารถลูกบ้านไหม?

โดยทั่วไปไม่จ่ายในฐานะทรัพย์สินของอาคาร แต่รถอาจเรียกร้องจากประกันรถยนต์ของตนเองหรือฝ่ายที่ต้องรับผิดตามหลักฐาน

สรุป

รถ EV ไฟไหม้ในลานจอดคอนโดเป็นเหตุที่เกี่ยวข้องกับประกันหลายฉบับพร้อมกัน ทั้งประกันรถต้นเหตุ ประกันรถคันข้างเคียง ประกันทรัพย์สินอาคาร Public Liability ประกันเครื่องชาร์จ และ Product Liability

หัวใจสำคัญคือหาจุดเริ่มต้นของไฟให้ได้ เพราะจะเป็นตัวกำหนดว่าใครมีหน้าที่รับผิด และประกันฉบับใดต้องเข้ามาทำงาน

นิติบุคคลไม่ควรรอให้เกิดเหตุแล้วค่อยค้นหากรมธรรม์ แต่ควรตรวจระบบไฟ จุดชาร์จ วงเงินอาคาร และประกันของผู้รับเหมาตั้งแต่วันนี้ เพราะเทคโนโลยีเปลี่ยนเร็ว ความคุ้มครองก็ต้องปรับให้ทันเช่นกัน

หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ได้สรุปว่ารถ EV หรือผู้เกี่ยวข้องรายใดต้องรับผิด การชดใช้สินไหมขึ้นอยู่กับสาเหตุ ข้อเท็จจริง และเงื่อนไขกรมธรรม์แต่ละฉบับ